ကိုကြီးဇော် ( မုန်တိုင်း )

Labels: First histories, အစပထမသမိုင္းမ်ား

Labels: First histories, အစပထမသမိုင္းမ်ား

Labels: First histories, အစပထမသမိုင္းမ်ား

Labels: First histories, အစပထမသမိုင္းမ်ား

Labels: First histories, အစပထမသမိုင္းမ်ား

Labels: First histories, General feeling eBooks, ရသစာအုပ္မ်ား, အစပထမသမိုင္းမ်ား

Labels: First histories, အစပထမသမိုင္းမ်ား

Labels: First histories, အစပထမသမိုင္းမ်ား

Labels: First histories, အစပထမသမိုင္းမ်ား

Labels: First histories, အစပထမသမိုင္းမ်ား

Labels: First histories, General feeling eBooks, ရသစာအုပ္မ်ား, အစပထမသမိုင္းမ်ား

Labels: Beauty, First histories, နည္းပညာမ်ား-V, အစပထမသမိုင္းမ်ား, အလွအပဆိုင္ရာမ်ား

Cacao ဆိုတဲ့သစ္ပင္ကေန ကမၻာမွာ အရသာရိွလွတဲ့ ေခ်ာကလက္ဆိုတာကို ရေစတယ္။ လူတိုင္းသိၾကတာက Cacao (ကာကာအုိ) ဆိုတဲ့သစ္ပင္ကေနရတဲ့ cacao အေစ့ကေလးေတြက (တခါတရံ cocoa bean လို႕လည္းေခၚပါတယ္) ေခ်ာကလက္ကို ရေစတယ္လို႔ပါ။ Theobroma ဆိုတာ ဂရိစကားလံုးျဖစ္ၿပီး “ဘုရားသခင္၏ စားစရာ” လို႕အဓိပၸာယ္ရတယ္လို႕ဆိုထားတယ္…. ဒီသစ္ပင္ ေတြရဲ႕ ကနဦးအစကေတာ့ ေတာင္အေမရိကတိုက္ရဲ႕ Amazon Region ကပါတဲ့။

ဘီစီ 1000 ေလာက္တုန္းကေတာ့ ဒီ Cacao beans ေတြဟာ စားသံုးရာမွာအသံုးျပဳခဲ့ၾကတယ္… ေနာက္ပိုင္း ဘီစီ 1000 ေက်ာ္ေတာ့ Mayan နဲ႕ Aztec ဆိုတဲ့ Mexico မွာရိွတဲ့ အေမရိကန္လူမ်ိဳးစုေတြဟာ cacao ကို ေသာက္စရာ အျဖစ္သံုးေဆာင္ခဲ့ၾကတယ္။ Mayan လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ ဘုရား၀တ္ျပဳပြဲနဲ႕ မဂၤလာေဆာင္ပြဲေတြမွာ cacao ကိုေသာက္သံုး ျခင္းဟာ အထူးအေရးႀကီးတဲ့ ကိစၥတစ္ရပ္အျဖစ္ ယံုၾကည္ခဲ့ၾကတယ္။ cacao ဟာ က်န္းမာေရး ေကာင္းမြန္ ေစတယ္လို႕လည္း ယံုၾကည္ၾကတယ္။ ပီရူးမွာဆိုရင္ ေခ်ာကလက္နဲ႕ ငရုတ္သီးကိုေရာၿပီး စားတာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေသာက္တာပဲျဖစ္ျဖစ္ အစာအိမ္အတြက္ေကာင္းတယ္လို႕ ေျပာစမွတ္ျပဳခဲ့တယ္တဲ့ ရွင္။ Aztecs ဆိုတဲ့ လူမ်ိဳးစုေတြကေတာ့ ရိုးရိုး နာမက်န္းျဖစ္မႈေတြမွာ ကုသႏိုင္တယ္လို႕ ေတြးခဲ့ၾကၿပီး သူ႕မွာ ခ်စ္စိတ္ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္တဲ့အစြမ္းရိွတယ္လို႕ပါ ယံုၾကည္ၾကတယ္… (ဒါေၾကာင့္မို႕ ခ်စ္သူမ်ားေန႕မွာ ေကၽြးတာကို… ကိုယ္ခ်စ္တဲ့သူက ကိုယ့္ကိုျပန္ခ်စ္ လာႏိုင္ေအာင္.. ခ်စ္ၿပီးသားလူက ပိုထပ္ခ်စ္ေအာင္ ေကၽြးတာေနမွာေပါ့…) သူတို႕ရဲ႕ အႀကီးအကဲတစ္ေယာက္က ဆိုရင္ တစ္ေန႕ကို ေခ်ာကလက္နဲ႕ ငရုတ္သီး ေရာထားတဲ့အရည္ကို အခြက္ ငါးဆယ္ ေသာက္ခိုင္းေလရဲ႕။ က်န္းမာေရးေကာင္းေအာင္လုိ႕တဲ့ေလ။

ဘီစီ ၁၅၀၀ အေစာပိုင္းတုန္းက Christopher Columbus ဟာ စတုတၳအႀကိမ္ေျမာက္ Atlantic ကို ျဖတ္ခဲ့ၿပီး အေမရိကန္အလယ္ပိုင္းက Honduras ရဲ႕ကမ္းရိုးတန္းကိုေရာက္ခဲ့တဲ့ အခ်ိန္မွ သူဟာ cocoa beans ရဲ႕ တန္ဖိုး ရိွပံုကို ပထမဆံုးေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။ ဘာလုိ႕လဲဆိုေတာ့ အေမရိကန္အလယ္ပိုင္းရဲ႕ေနရာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ cocoa beans ကို ေငြေၾကးတစ္ခုအေနနဲ႕ သံုးစြဲေနလို႕ပဲ… (ေခ်ာကလက္မျဖစ္ခင္ေတာင္ ေတာ္ေတာ္အေရးပါတယ္ ေနာ္)။ ရာစု ၆၀ ခုႏွစ္ေလာက္ေရာက္ေတာ့ ေခ်ာကလက္ကို စပိန္ကိုေတြ႕ရိွခဲ့တဲ့ Hernando Cortez ဆိုတဲ့လူက စပိန္ကို သယ္ေဆာင္ လာခဲ့ပါတယ္။ စပိန္လူမ်ိဳးေတြက အရသာရိွေအာင္ သၾကားတို႕ ဗနီလာအစရိွတဲ့ အရာေတြကိုေရာၿပီး ခ်ိဳေအာင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကတယ္။ ေနာက္က်ေတာ့ ေခ်ာကလက္ဟာ ျပင္သစ္ဘက္ကို ေခ်ာကလက္ခ်စ္္တဲ့ စပိန္မင္းသမီး Anna နဲ႕ Louis XIII တုိ႕လက္ထပ္ၿပီး ၁၇ ရာစုေနာက္ပိုင္းမွာ ျပန္႕ႏွံ႕ခဲ့ပါတယ္ရွင္။

ေခ်ာကလက္ရဲ႕ ေက်ာ္ေဇာမႈဟာ ဒီမွာတင္ရပ္မသြားပါဘူး…ေနာက္ပိုင္း Europe နဲ႕ America ဘက္ေတြကိုပါေရာက္သြားတာေပါ့….. အဲဒီအခ်ိန္ အာရွဘက္မွာ ေခ်ာကလက္ကိုေမြးစားႏိုင္တဲ့ တစ္ခုတည္းေသာႏိုင္ငံကေတာ့ ဖိလစ္ပိုင္ေလ.. သူက ၁၆ ရာစုေလာက္က စပိန္လက္ေအာက္ကို ေရာက္ရိွခဲ့လို႕ေမြးစားႏုိင္တာတဲ့…. ေရႊမင္းသား ေခ်ာကလက္က ေက်ာ္ေဇာလာေတာ့ cocoa အပင္ကိုစိုက္ခ်င္တဲ့လူေတြကလည္း ခပ္မ်ားမ်ားေပါ့…. အာဖရိကက အခုိင္းအေစေတြကို အေမရိကက ၀ယ္ယူခဲ့တဲ့ အဲဒီအခ်ိန္က အေၾကာင္းရင္းကလည္း cocoa အပင္ေတြ စိုက္ဖို႕တဲ့ေလ… ေနာက္ဆံုးေတာ့ cacao သစ္ပင္ေတြဟာ အာဖရိကမွာ စိုက္ဖို႕အတြက္ မ်ိဳးယူသြားျခင္း ခံရေတာ့တာေပါ့…. ဒီေန႕ေခတ္မွာေတာ့ အာဖရိကမွာ cacao စိုက္ပ်ိဳးေရးဟာ တစ္ကမၻာလံုးရဲ႕ ၇၀ ရာခိုင္းႏႈန္းနီးပါး ရိွတယ္ဆိုပဲ။

ကဲ… စဥ္းစားၾကည့္ပါဦး.. ဘယ္သူကမ်ား ေခ်ာကလက္တစ္ခုက ဒီေလာက္သမိုင္းေၾကာင္းရွည္တာဆိုတာ ေတြးမိ ၾကရဲ႕လား။ အခုစားေနၾကတဲ့ ေခ်ာကလက္တစ္ခုမွာ လူေတြသိတဲ့ chemical အခု သံုးရာေက်ာ္ပါ ပါတယ္။ မသိေသးတဲ့ဓာတ္ေတြ ရိွေသးလား မသိဘူးေနာ္။ အဲဒီဓာတ္ေတြထဲမွာ… လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားသိတဲ့ ဦးေဏွာက္ကို တက္ၾကြေစတဲ့ ေကာ္ဖီမွာလဲပါ၀င္ေသာ ကာဖိန္းဓာတ္ (caffeine) လည္း ပါတယ္တဲ့… ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ေခ်ာကလက္ စားသံုးတဲ့လူဟာ ကမၻာမွာ တစ္ႏွစ္ကို တန္ခ်ိန္ေပါင္း ၆ မီလီယန္ ရိွတယ္တဲ့။ (ဘယ္တုန္းကေကာက္ထားတာလဲေတာ့မသိ)

ေခ်ာကလက္ စားျခင္းဟာ လူရဲ႕ စိတ္ကိုေက်နပ္ေစတယ္… ေကာင္းမြန္တဲ့ စိတ္ခံစားမႈေတြရေစတယ္…. တစ္ခ်ိဳ႕ အစားအေသာက္ေတြကို ေလ့လာေတြ႕ရိွခ်က္အရ… စိတ္ဖိစီးမႈကိုေလ်ာ့က်ေစတာကို ေတြ႕ရတယ္တဲ့… ဥပမာ.. ေခ်ာကလက္၊ ေရခဲမုန္႕… မိန္းကေလးေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ …. စိတ္တိုလာရင္ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားလာရင္… အစားမ်ားမ်ား စားေလ့ရိွတယ္လို႕လည္း စစ္တမ္းေတြကေျပာထားတယ္… (ဟုတ္ႏိုင္တယ္… တစ္ခါတစ္ေလစိတ္ညစ္လာရင္.. မုန္႕ေတြမ်ိဳးစံုေအာင္ စားေတာ့တာပဲ….ကိုယ္ေတြ႕)။ ကဲ … ခ်စ္သူမ်ားေန႕မွာ ဘာေၾကာင့္ ေခ်ာကလက္ေကၽြးတာလဲသိၿပီေပါ့ေနာ္… ကိုယ့္ခ်စ္သူကိုယ့္ကို ပိုခ်စ္လာေအာင္…. ေကၽြးတာဆိုတာ အခုမွသိေတာ့တယ္။

Ref: cuttiepinkgold

Labels: First histories, အစပထမသမိုင္းမ်ား

Labels: First histories, အစပထမသမိုင္းမ်ား

ထုိေစတီကို ေမြေတာ္ကကၠဴဟု လူသိမ်ားၾကသည္။ ရွမ္းျပည္နယ္ ေတာင္ပိုင္း ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ႏွင့္ ေက်ာက္တစ္လံုးၿမိဳ႕ၾကားရွိ ပအို႕၀္ မ်ိဳးႏြယ္စုတို႕ ေနထိုင္ရာ ေဒသတြင္ ရွိသည့္ ေရွးေဟာင္း သမိုင္း၀င္ေစတီ အစုအေ၀းႀကီးတစ္ခု ျဖစ္ပါသည္။ ထုိေနရာကို စာေရးသူ မေရာက္ဖူးခဲ့စဥ္ကပင္ ဓာတ္ပံုမ်ားကို ေတြ႕ခဲ့ဖူးပါသည္။ ႐ုိက္ကူး ခဲ့ေသာ ပညာရွင္ မ်ားမွာ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕မွ မိတ္ေဆြ သတင္းေထာက္ႀကီး ကိုသန္းေ၀ႏွင့္ အဂၤလန္ ႏုိင္ငံမွ ဓာတ္ပံုပညာရွင္ အျဖဴအမည္း ဓာတ္ပံုမ်ားျဖင့္ ထင္ရွား ေက်ာ္ၾကားသည့္ တင္မ္ေဟာ(Tim Hall)တုိ႕၏ လက္ရာမ်ားမွ တစ္ဆင့္ ဦးစြာ ဖူးေတြ႕ခဲ့ရျခင္း ျဖစ္သည္။
ကကၠဴေစတီေတာ္မ်ားမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ ေနရာ အႏွံ႕တြင္ ဖူးေတြ႕ရေသာ အျခားေစတီ၊ ပုထိုး၊စတုပ မ်ားႏွင့္ ပံုစံမတူ ကြဲျပားပါသည္။ ေစတီ၏ အျခား ပစၥယာမ်ားက မႀကီးမား၊ အထက္ပိုင္းကို ခၽြန္ထြက္ ျမင့္မား ရွည္လ်ားေသးသြယ္ေသာ ပံုသဏၭာန္ ရွိသည့္ ေစတီမ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။ ထူးျခားသည္က ေစတီ ေထာင္ဂဏာန္း အေရအတြက္မွာ တစ္ေနရာ၊ တစ္စုတစ္ေ၀းတည္း ပူးပူးကပ္ကပ္ တည္ရွိေနေသာ ေစတီ အဖြဲ႕အစည္း ျဖစ္ေနျခင္းကလည္း အျခားေစတီ မ်ားႏွင့္ မတူျခင္း ျဖစ္သည္။ ထုိေစတီ အစုအေ၀းတြင္ ႏွစ္ဆူေသာ အဓိကက်သည့္ ေစတီေတာ္တုိ႕ကလြဲ၍ က်န္ေစတီ အားလံုးမွာ အရြယ္အစား၊ ကိုယ္လံုးေတာ္၊ ဉာဏ္ေတာ္မ်ားက မတိမ္းမယိမ္း တူေနျခင္းကလည္း ထူးျခားေနေပေသးသည္။
ကကၠဴသုိ႕ လြန္ခဲ့ေသာ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားအတြင္း ပထမဆံုး ေရာက္ခဲ့စဥ္က ဆုိင္တန္းႏွင့္ ေစတီစု
ဓာတ္ပံုမ်ားမွ တစ္ဆင့္ ဖူးေတြ႕ရေသာ ေထာင့္ကိုးရာ ကိုးဆယ္ျပည့္လြန္ပုိင္း ႏွစ္မ်ားတြင္ ထုိေနရာမ်ားကုိ ေရာက္ဖူးလုိစိတ္ မ်ားစြာ ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။ သြားေရာက္ ႏုိင္ရန္အတြက္ စံုစမ္းသည္။ ေမးျမန္းသည္။ သို႕ေသာ္ တကယ္ သြားေရာက္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေသာ အခါ အလြယ္တကူ အဆင္မေျပခဲ့ေပ။ ထုိကာလက ကကၠဴ တည္ေနရာမွာ သြားလာရန္အတြက္ လံုၿခံဳေရး အေျခအေနက အခြင့္မသာခဲ့။ ေတာင္ႀကီးကို အေခါက္ေခါက္ အခါခါ ေရာက္သည္။ သြားခြင့္မသာခဲ့။ ဇြတ္တုိး၍ သြားရန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ေသးသည္။ နယ္ေျမကို စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ တာ၀န္ယူထားသူမ်ားက တားျမစ္ကာ သြားခြင့္ မျပဳသျဖင့္ သြားေရာက္ခြင့္ မရခဲ့ေပ။ ေထာင့္ကိုးရာ ကိုးဆယ္ ျပည့္ေက်ာ္ ဆယ္စုႏွစ္လယ္ပိုင္း တစ္ႏွစ္တြင္ ေတာင္ႀကီးကို ဓာတ္ပံုခရီး တစ္ေခါက္ ေရာက္ခဲ့သည္။အင္းေလး ေဒသ ဘက္သို႕လည္း ထုိစဥ္က ေရာက္ခဲ့၏။ ထုိနယ္ေျမ၌ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အရိပ္မ်ား သန္းစျပဳေသာ ကာလ ျဖစ္သည္။ ထုိလမ္းေၾကာကို သြားခြင့္ တရား၀င္ မေပးေသာ္လည္း တင္းတင္းၾကပ္ၾကပ္ တားသူ၊ တာ၀န္ ခ်ထားသူ မရွိေသာ အေနအထားကို ေတြ႕ရေသာ ကာလ ျဖစ္သည္။စာေရးသူသည္ မည္သူ႕ကိုမွ် ခြင့္မေတာင္း၊ မိမိသေဘာျဖင့္ တစ္ဦးတည္း ကင္မရာ တစ္လံုး ဆြဲကာ ႀကံဳရာ `ေထာ္လာဂ်ီ´ တစ္စီး တက္စီးၿပီး `ဟမ္းဆြီး´ ရြာသို႕ ေရာက္သြားခဲ့သည္။	ကကၠဴဘုရားေစတီ အစုအေ၀း၏ တစ္စိတ္တစ္ေဒသ ကကၠဴဘုရားပြဲ(တေပါင္းလျပည့္)ကာလ ဘုရားဖူးမ်ား
ထိုစဥ္က ကကၠဴသြားလမ္းက ယခုလုိ လမ္းမႀကီး(ေတာင္ႀကီးေက်ာက္တစ္လံုးလမ္း) ေပၚမွ တစ္ေျဖာင့္တည္း ကကၠဴလမ္းဟူ၍ မရွိေသးပါ။ ဟမ္းဆြီးရြာမွ ျဖတ္ၿပီး အတြင္းလမ္းက သြားရပါသည္။ ဟမ္းဆြီးတြင္လည္း ကကၠဴေစတီမ်ားႏွင့္ ပံုစံတူသည့္ ေစတီအေရအတြက္ အနည္းငယ္ ရွိပါသည္။ မွတ္မွတ္ရရ ဟြမ္းဆြီးရြာမွ ႀကီးမားလွေသာ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း၌ မႏၱေလး ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း(မဟာျမတ္မုနိ) အတြင္းရွိ အုတ္ခ်ပ္မ်ား(ယိုးဒယားေၾကး႐ုပ္) ကဲ့သို႕ ေၾကး႐ုပ္ ႏွစ္ခုကို ေတြ႕ခဲ့ပါေသးသည္။ ထုိဟမ္းဆြီးလမ္းမွ လမ္းေလွ်ာက္ကာ ကကၠဴသို႕ သြားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္း တစ္ေက်ာင္းသာ ရွိပါသည္။ မွတ္မွတ္ရရ ထုိဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္း၌ သတင္းေထာက္ေတာင္ႀကီး(ဦး)သန္းေ၀ လွဴဒါန္းထားခဲ့ေသာ ကကၠဴဘုရားစု ဓာတ္ပံုကို ေတြ႕ရပါေသးသည္။ ဘုရားပြဲ ရာသီလည္း မဟုတ္၊ေဒသ၏ စိုက္ပ်ိဳးေရး ရာသီလည္း မကုန္ေသးေသာ ေဆာင္းေႏွာင္းကာလ ျဖစ္ရာ ဘုရားဖူးလာသူ မေတြ႕ရသေလာက္ ျဖစ္ပါသည္။ ကကၠဴ၀န္းက်င္ရွိ ေညာင္ပင္ႀကီးမ်ား ကလည္း အရြက္မ်ား ေၾကြစျဖစ္၍ ေျမျပင္တြင္ ရြက္ေၾကြေတာ ထစျဖစ္ပါသည္။ ကကၠဴေစတီေတာ္ႀကီး တြင္မူ ေဒသခံ တစ္ဦးစ ႏွစ္ဦးစ ေတြ႕ရပါသည္။ ထူးထူး ျခားျခား ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းတြင္ ေနကာ အဓိ႒ာန္ ၀င္၍ ဘုရား ျပဳျပင္ရန္ ႀကံစည္ေနသူ တစ္ဦး(ရန္ကုန္ကဟု ဆုိပါသည္)ဆံုရသည္။
ထုိေန႕က စာေရးသူသည္ ကကၠဴဘုရားမ်ား ၀န္းက်င္၌ တစ္ဦးတည္း စိတ္ႀကိဳက္ ဓာတ္ပံု ႐ုိက္ေနခဲ့ပါသည္။ ထုိအခ်ိန္တြင္ ပအုိ႕၀္ ႐ိုးရာ နက္ျပာေရာင္ ေဘာင္းဘီ၊ အက်ၤီ၊ ေခါင္းေပါင္း ခပ္ႏြမ္းႏြမ္း ေပါင္းထားေသာ သူတစ္ဦးက မည္သည္ အခ်ိန္ကတည္းက ဓာတ္ပံု႐ိုက္ရန္သာ အာ႐ံုေရာက္ေနေသာ စာေရးသူ အနီးသုိ႕ ေရာက္ေနမွန္းမသိ။ သူက စကား စလာေျပာမွ သတိထားမိလုိက္ပါသည္။ `ဘယ္ကလာလဲ´၊ `ဘယ္ကိုလာသလဲ´၊ `ဘယ္ကို ျပန္မွာလဲ´ စသည္မ်ား ေမးရွာပါသည္။ စာေရးသူက သူေမးသမွ် ေျဖပါသည္။ စိတ္၀င္စားစရာ အေကာင္းဆံုးက `ခင္ဗ်ား ထမင္းဘယ္မွာ စားမွာလဲ´ဟူသည့္ ေမးခြန္း ျဖစ္ပါသည္။ စာေရးသူမွာ ေရာက္ခဲေသာ ေနရာ၊ျမင္ရခဲေသာ ျမင္ကြင္းမ်ားကို ဓာတ္ပံု တစ္ကြက္ၿပီး တစ္ကြက္ ၊ ဖလင္ တစ္လိပ္ၿပီး တစ္လိပ္သာ ႐ိုက္ေနၿပီး ဘာအေတြးမွ် မရွိေသာ အေျခအေနတြင္ သူေမးကာမွ ဗုိက္က ဆာလာသလုိ္လို ရွိလာပါေတာ့သည္။ ထုိေန႕က ထမင္းတစ္နပ္ကို ထုိပုဂၢိဳလ္ ကပင္ စီစဥ္ေပးသြားပါသည္။ သူ႕အတြက္ေတာ့ လြယ္လွပါသည္။	ကကၠဴေစတီ မ်ားမွ အဂၤေတပန္း ႐ုပ္လံုး ႐ုပ္ၾကြ
တကယ္ေတာ့ ထုိေနရာတြင္ လူေနအိမ္ေျခ မရွိ၊ ရြာေ၀းသည္။ ဆုိင္မဆိုထားဘိ၊ လူသူပင္ မေတြ႕ရေသာ ေနရာျဖစ္ရာ သူေခၚသြားေသာ ေနရာကား တစ္ခုတည္းေသာ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း ျဖစ္ပါသည္။ ထုိဘုန္းႀကီးေက်ာင္း၌ ဘုန္းႀကီးႏွစ္ပါး ၊ ကိုရင္ ႏွစ္ပါး၊ ကပၸိယလို႕ ထင္ရသည့္ လူႀကီးတစ္ဦးႏွင့္ အဓိ႒ာန္၀င္ ပုဂၢိဳလ္ကလြဲ၍ က်န္သူမ်ား ျမန္မာလုိ မတတ္၊ လုိက္ပို႕ေသာ ပုဂၢိဳလ္က ပအို႕၀္လုိ ေျပာၿပီး ဘယ္အခ်ိန္က ထြက္သြားသည္ မသိ၊ မေတြ႕ရေတာ့။ ထုိေန႕ေန႕လည္စာကို စာေရးသူ တစ္သက္မေမ့။ ပဲပုပ္ေထာင္း၊ အားလူးႏွင့္ ပဲလိပ္(တုိ႕ဟူးလုိ ပဲျပားကို ပါးပါးေလးလႊာၿပီး လွမ္းထားေသာ ပဲျပားေျခာက္) င႐ုတ္သီးႏွင့္ ခ်က္ထားသည့္ ဟင္းတစ္ခြက္၊ ဟင္းရြက္စံု ဟင္းခ်ိဳ ပူပူတစ္ခြက္၊ ဆန္ၾကမ္းျဖင့္ ခ်က္ထားသည့္ ခပ္နီနီ ထမင္းပူပူ ေစးေစး ေထြးေထြးျဖင့္ အလြန္ၿမိန္ေသာ ထမင္းတစ္နပ္ ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။ ကကၠဴတြင္ တည္ထားေသာ မူလေစတီမွာ ပုဂံေခတ္က ဘုရင္ နရပတိစည္သူ၏ ကုသုိလ္ဟု ဆိုၾကသည္။ အရန္ေစတီ ရာေထာင္ဂဏာန္း အေရအတြက္မွာမူ ရွမ္းျပည္နယ္မွ ရြာစား၊နယ္စား၊ ေစာ္ဘြားႏွင့္ ေဒသခံျပည္သူ အမ်ားေကာင္းမႈ ျဖစ္ပါသည္။ မူလ ပင္မေစတီကို အေပၚမွ ထပ္ငံု၍ တည္ထားသည္။ ထပ္ငံု တည္ထားေၾကာင္းကို လက္ရွိေစတီ၏ ကိုယ္ထည္ေတာ္ တစ္ေနရာတြင္ မွန္ျဖင့္ အေပါက္ျပဳ၍ အတြင္းမွ မူလေစတီကို ျမင္သာေအာင္ ေနရာ တစ္ေနရာတြင္ ျပဳလုပ္ထားရာ ျငမ္းဆင္ခ်ိန္မ်ား၌ အတြင္းမူလ ေစတီကုိ ယခုလည္း ဖူးေတြ႕ႏုိင္ပါသည္။
ကကၠဴေစတီငယ္မ်ားရွိ ႐ုပ္လံုး ႐ုပ္ၾကြ
ကကၠဴေစတီ ငယ္မ်ား၌ အဂၤေတပန္း၊ အဂၤေတ ႐ုပ္လံုး႐ုပ္ၾကြမ်ား ေစတီတုိင္းတြင္ ရွိသည္။ လက္ရာမွာ အင္းေလးေဒသရွိ အင္းတိမ္မွ ေစတီမ်ား၊ ေတာင္တုိမွ ေစတီမ်ား၊ စံကားတာေခါင္မွ ေစတီမ်ားတြင္ ရွိသည့္ အဂၤေတပန္းမ်ား၊ အဂၤေတ ႐ုပ္လံုး႐ုပ္ၾကြမ်ားႏွင့္ လက္ရာတူ ေတြ႕ရေပရာ ေႏွာင္းေခတ္ ပင္းယေခတ္တြင္ မြမ္းမံခဲ့ေသာ လက္ရာမ်ားဟု ပညာရွင္မ်ားက ယူဆၾကသည္။ ပုဂံေခတ္က လက္ဦးလက္မြန္ ေကာင္းမႈေတာ္မ်ားကို ေခတ္အဆက္ဆက္၌ ထပ္ဆင့္ ေကာင္းမႈ ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကၿပီး ပင္းယ၊ အင္း၀ေခတ္ ကာလတြင္ အစည္ကားဆံုး ျဖစ္ခဲ့ေပလိမ့္မည္။ ထိုေန႕က စာေရးသူသည္ ဟမ္းဆြီးရြာသို႕လမ္းေလွ်ာက္ ျပန္ခဲ့ကာ ဟမ္းဆြီး ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းတြင္ တစ္ည အိပ္ခဲ့ရသည္။ ညစာကို ဆြမ္းက်န္ျဖင့္ ၿပီးခဲ့ရၿပီး ေနာက္တစ္ေန႕ မနက္တြင္ `ေထာ္လာဂ်ီ´ ႀကံဳျဖင့္ ေတာင္ႀကီးသုိ႕ ျပန္ခဲ့ရေလသည္။ စာေရးသူသည္ ကကၠဴသို႕ လမ္းေပါက္ေသာ ေနာက္ႏွစ္မ်ားတြင္ အႀကိမ္ႀကိမ္ ေရာက္ခဲ့သည္။ ႏွစ္စဥ္ ၀ါကၽြတ္ႏွင့္ တေပါင္း လျပည့္တို႕တြင္ ဘုရားပြဲ ရွိေၾကာင္းကုိ ေဒသခံမ်ား ေျပာျပ၍ စာေရးသူ ထုိဘုရားပြဲသုိ႕ အႀကိမ္ႀကိမ္ သြားျဖစ္ခဲ့သည္။ ဒုတိယ အႀကိမ္ ေရာက္ေသာအခါ ေဒသက ေအးခ်မ္းေနၿပီး ပအုိ႕၀္ေခါင္းေဆာင္ ဦးေအာင္ခမ္းထီတို႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ယူကာ ကကၠဴကိုလည္း ဘက္စံု မြမ္းမံေနၾကၿပီ။ ပထမ တစ္ေခါက္ ေရာက္ခဲ့သည့္ အခ်ိန္က ႐ုိက္ကူးခဲ့ေသာ ဓာတ္ပံုမ်ားႏွင့္ ဒုတိယ အႀကိမ္ ေရာက္ေသာ တေပါင္းပြဲ ျမင္ကြင္းမ်ား ေပါင္းစပ္ၿပီး ထုိစဥ္က ႀကီးပြားေရး ဂ်ာနယ္တြင္ မ်က္ႏွာဖံုး ေဆာင္းပါး ေရးခဲ့ရာ ကကၠဴအေၾကာင္း ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား ဖတ္ၾကရသည္။
ကကၠဴဘုရားပြဲလာ ပအုိ႕၀္မ်ား လွည္းစခန္း ခ်ရာ ေညာင္ပင္ရိပ္
တတိယအႀကိမ္ တေပါင္းပြဲသို႕ ေရာက္သြားေသာ အခါ မွတ္မွတ္ရရ ျဖစ္စရာမ်ား ႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရေပသည္။ ႀကံဳခဲ့ရပံုကား ဘုရားပြဲေတာ္ လံုၿခံဳေရးကို ပအုိ႕၀္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတပ္က တာ၀န္ယူထားသည္။ စာေရးသူ ပြဲခင္း ေရာက္သြားေသာ အခါ တာ၀န္ခံဟု ဆုိသည့္ ပအုိ႕၀္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတပ္မွ ဗုိလ္မွဴးတစ္ေယာက္က လာႏႈတ္ဆက္ပါသည္။ စာေရးသူက မမွတ္မိ။ ထုိသူ ေျပာျပမွ မွတ္မိေတာ့သည္။ပထမဆံုး ေရာင္၀ါး၀ါးႏွင့္ ကကၠဴေရာက္သြားစဥ္က ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း၌ အပ္ေပးေသာ၊ ထမင္းတစ္နပ္ စီစဥ္ေပးေသာ ပုဂၢိဳလ္ ျဖစ္ေပ၏။ သူကား ဗုိလ္မွဴး ခ်စ္လြယ္ ျဖစ္သည္။ ျပန္စဥ္းစားၾကည့္ၿပီး သူ႕ကို ေမးခြန္း တစ္ခုပင္ ေမးလုိက္မိေသး၏။ `ဟိုတုန္းက ခင္ဗ်ားက တာ၀န္နဲ႕ ေပါ့ေနာ္…..´ ဟု ေမးေျပာ ေျပာမိျခင္း ျဖစ္ပါသည္။`ဟုတ္တယ္ေလ……..ခင္ဗ်ားက ေအးေအးေဆးေဆး ဗဟုသုတ ရွာၿပီး ဓာတ္ပံု လာ႐ုိက္တာ ဆုိေတာ့ ကၽြန္ေတာ္က ကူခဲ့တာေပါ့ဗ်ာ……..´ဟု ဆုိရွာပါသည္။ `ဒါေပမဲ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕က အျဖဴေတြမို႕ေပါ့၊ ခင္ဗ်ား အနီေတြနဲ႕ ေတြ႕ရင္ေတာ့ အဲဒီလုိ ထမင္း စားခ်င္မွ စားရမွာ…….´ ရယ္သြမ္းေသြးရင္း ေျပာခဲ့ရာ စာေရးသူ တစ္ေယာက္ တေပါင္းလ အေႏြးဓာတ္ပင္ ေပ်ာက္မလုိ ခ်မ္းစိမ့္စိမ့္ ျဖစ္ခဲ့ရပါသည္။ ထုိ႕အျပင္ စာေရးသူ ကံေကာင္းပါသည္။ ဗုိလ္မွဴး ခ်စ္လြယ္က စာေရးသူအား လက္ဆြဲ ေခၚသြားပါသည္။ ပါးစပ္ကလည္း ေျပာပါေသးသည္။`ခင္ဗ်ားကို အဘနဲ႕ ေတြ႕ေပးရမယ္၊ ပြဲမွာ အဘ ေရာက္ေနတယ္´ ဟု ဆုိပါသည္။ စာေရးသူလည္း ဘုမသိ ဘမသိျဖင့္ အဘဆုိသူထံ ပါသြားပါသည္။ အဘဆိုေသာ ပုဂၢိဳလ္ကား ဦးေအာင္ခမ္းထီ ျဖစ္ပါေတာ့သည္။ ဘုရားပြဲ ဦးစီးေသာ ပအုိ႕၀္ ရပ္မိရပ္ဖမ်ားႏွင့္ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းေရွ႕တြင္ ပလတ္စတစ္ဖ်ာမ်ား ခင္းကာ ထုိင္ေနၾကပါသည္။ လား…..လား…….သူ႕လက္ထဲတြင္ ကကၠဴဘုရားပြဲ အေၾကာင္း ေရးထားေသာ ႀကီးပြားေရး စာအုပ္လည္း ကိုင္ထားပါသည္။မ်က္ႏွာဖံုးက မႏွစ္က တေပါင္းပြဲေတာ္လာ ပရိသတ္ႀကီးပံု ႐ုိက္ထားေသာ စာေရးသူ၏ လက္ရာ ဓာတ္ပံု ျဖစ္ပါသည္။ `အဘ…….ဒါ အဲဒီမ်က္ႏွာဖံုးပံုနဲ႕ ေဆာင္းပါးေရးတဲ့သူပဲ´ ဟု ဗုိလ္မွဴး ခ်စ္လြယ္က သတင္းပုိ႕ပါသည္။ ထုိအေခါက္က ကကၠဴခရီးစဥ္ ဇာတ္လမ္းဆံုးကား ကကၠဴ ဟမ္းဆြီး မဟုတ္ပါ။ ဦးေအာင္ခမ္းထီက စာေရးသူအား ဖက္လွဲတကင္း စကားဆုိလုိက္ပါသည္။ လူသိနည္းေသးေသာ ကကၠဴအေၾကာင္း၊ ကကၠဴဘုရားပြဲအေၾကာင္း ဓာတ္ပံုမ်ား၊ ေဆာင္းပါးမ်ား အတြက္ ေက်းဇူးတင္ စကား ဆုိပါသည္။ ၿပီးေတာ့ မလုိက္မေနရ စိုက္ေခါင္၊ ဆီဆံု၊ ေက်ာက္တစ္လံုး အထိ ေခၚသြားကာ စာေရးသူအား ေက်ာက္တစ္လံုးရွိ သူ႕ေနအိမ္တြင္ ညေနစာ ေကၽြးေမြးၿပီးမွ ေတာင္ႀကီးသို႕ ျပန္လႊတ္ပါသည္။ ကကၠဴခရီးမ်ားကား မေမ့ႏုိင္စရာ ခရီးသြား အမွတ္တရမ်ား ျဖစ္ပါေတာ့သည္။ စိန္မ်ိဳးျမင့္......

Labels: First histories, အစပထမသမိုင္းမ်ား

ပုဂံေခတ္က ပုပၸားေတာင္

နိဒါန္း
ဘူမိေဗဒပညာရွင္တို႔အဆိုအရ ပုပၸားေတာင္သည္ လြန္ခဲ့ေသာအႏွစ္ (၁၅) သန္းေလာက္က ေပၚထြန္းလာေၾကာင္း သိရွိရပါသည္ (Dr. Nyi Nyi, “Burma One Million Years Ago”, The Working People’s Daily, March 15, 1964 Sunday Supplement)။ ျမန္မာရာဇဝင္ဆရာတို႔ကလည္း ပုပၸားေတာင္ ေပၚေပါက္ခဲ့ပံုကို ေဂါတမဗုဒၶဘုရားရွင္၏ ဗ်ာဒိတ္ေတာ္ႏွင့္တြဲ၍ ေဖာ္ျပခဲ့ဖူးပါသည္။

ရာဇဝင္ဆရာႀကီး ဦးကုလားက ဘုရားသခင္ သည္ ငါးဝါအရ၌ သုနာပရႏၲႏွင့္ တမၸဒီပတို႔သို႔ ႂကြေတာ္မူလာခဲ့ၿပီး ဖိုဦးေတာင္ထိပ္၌ ရပ္ေတာ္မူ၍ သာသနာ (၁ဝ၁) ခုတြင္ ပုပၸားေတာင္ေျမမွ စုန္႔စုန္႔ေပၚမည္ဟု ဗ်ာဒိတ္ထားခဲ့ေၾကာင္း ကို ယင္း၏ မဟာရာဇဝင္ေတာ္ႀကီးတြင္ ေဖာ္ျပ ထားခဲ့သည္ (ကုလား၊ မဟာရာဇဝင္ေတာ္ႀကီး၊ ပ၊ ၁၉၆ဝ၊ ၁ဝ၉)။

ဘူမိပညာရွင္တို႔အဆိုႏွင့္ ႏွစ္ပရိေစၧဒ မ်ားစြာ ကြာျခားလွေသာ္လည္း ပုပၸားေပၚေပါက္လာပံု သေဘာသဘာဝကား အသိျခင္း တူညီၾကသည္ဟု ဆိုႏိုင္ပါသည္။ ေရွးျမန္မာႏိုင္ငံ အလယ္ပိုင္းသားတို႔ ပုပၸားေတာင္ကို သမိုင္းမတင္မီ ပေဝသနီကာလကတည္းကပင္ စိတ္ဝင္စားခဲ့ ၾကေၾကာင္း ခန္႔မွန္းရမိေပသည္။

ပုပၸားေတာင္သည္ ေက်ာက္ေခတ္ဦး အညာသားယဥ္ေက်းမႈ (Anyathian Culture) ထြန္းကားခဲ့ရာ ေခ်ာက္၊ ေရနံေခ်ာင္းတို႔ႏွင့္ ေရေျမ တဆက္တစပ္တည္း ရွိေသာေၾကာင့္ ထိုအခ်ိန္ကာလက တည္းကပင္ ေက်ာက္ေခတ္ လူသားတို႔ ေနထိုင္ရာအရပ္ ျဖစ္ေန ေကာင္းေလာက္ၿပီ ယံုၾကည္ရပါသည္။ ေက်ာက္လက္နက္မ်ားလည္း ထိုနယ္ အႏွံ႔မွ ေတြ႔ရွိရဖူးေသာေၾကာင့္ ဤအေတြး ဤအယူအဆ မွန္ႏိုင္ေကာင္းမည္ ထင္ပါသည္။ အေမရိကန္ပညာရွင္ မိုးဗီးယပ္စ္ (Movius) က ပုပၸားနယ္တြင္ ေက်ာက္ေခတ္သစ္လူေန ရွိေနေၾကာင္း ကိုကား အခိုင္အမာဆိုခဲ့သည္။ (Hellmut De Terra and Hallam movius, Jr. Research on Early Man in Burma, 1943,pp. 342,379-382) ကၽြႏု္ပ္တို႔ေခတ္ ပညာရွင္တို႔ ကြင္းဆင္းေလ့လာ ႏုိင္ေသးလွ်င္ ထို႔ထက္ တိက်က်ယ္ျပန္႔ေသာ အေျဖထြက္ေပၚလာ ႏိုင္စရာ ရွိပါေသးသည္။

ပုပၸားေတာင္ ဝန္းက်င္ေဒသသည္ ေရွးက ယခုမ်က္ေမွာက္ အခ်ိန္အခါထက္ ရာသီဥတု ေကာင္းႏိုင္သကဲ့သို႔ ေတာလိုက္၍ လူေန၍ ေကာင္းေသာေနရာလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ ဆိုလိုသည္မွာ လူေနက်ဲပါးေသးျခင္း၊ သဘာဝ ေတာေတာင္ ေရေျမတို႔သည္ လူသား၏ အဖ်က္အဆီးကို မခံရေသး ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ယေန႔အခ်ိန္အခါထက္ ေတာေကာင္းမည္ ျဖစ္သကဲ့သို႔ ေတာေကာင္လည္း ေပါမ်ားႏိုင္မည္ဟု ဆိုလိုျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ တဆက္တည္းပင္ ရာသီဥတုလည္း ယေန႔ အခ်ိန္အခါထက္ ပို၍ ေကာင္းမြန္ႏိုင္စရာ ရွိပါသည္။

ျမန္မာရာဇဝင္က်မ္းမ်ားတြင္ ပုပၸားေတာင္ကို ပုဂံေခတ္အပိုင္း၌ မ်ားစြာအေရးထား ေဖာ္ျပေပးေနသည္မွာ ထိုေဒသ သည္ အလြန္ေရွးက်ေသာ ကာလမ်ားကတည္းက စဥ္ဆက္မျပတ္ လူေနရွိေနခဲ့ေၾကာင္း၊ အေရးပါေသာ ေနရာဌာန တခုျဖစ္ခဲ့ေၾကာင္း ေဖာ္ၫႊန္းေနျခင္းျဖစ္ပါမည္။ ဤသို႔ဆိုလွ်င္ ေက်ာက္ေခတ္ဦး သို႔မဟုတ္ ေက်ာက္ေခတ္ေႏွာင္း ကာလ ယဥ္ေက်းမႈစတင္ထြန္းကားစျပဳကတည္းက ထူျခားေသာ ေတာင္အျဖစ္လည္းေကာင္း၊ အားထားကိုးကြယ္ ေလာက္ေသာ (ျမင့္ျမတ္ေသာ နတ္) ေတာင္အျဖစ္လည္းေကာင္း စဥ္းစားခဲ့ၾကမိမည္မွာ ယံုမွားသံသယ ကင္းပါသည္။ တနည္းအားျဖင့္ ပုပၸားကို နတ္တို႔ေနရာဟူ၍ လက္ခံယံုၾကည္ေနေလာက္ၿပီဟူ၍တည္း။

ဤယံုၾကည္ခ်က္သည္ ျမန္မာတို႔ တတၳေဒသ၌ အရိမဒၵနပူရ (ရန္မ်ိဳးႏွိမ္ၿမိဳ႕) မင္းေနျပည္ေတာ္ႀကီးကို တည္ေထာင္ ႏိုင္ေသာကာလထိ ဆင္းသက္ပါရွိလာခဲ့ဟန္ ရွိပါသည္။ ရာဇဝင္ဆရာတို႔အဆိုအရ ပုဂံမင္းတို႔ ပုပၸားေတာင္ကို တေလးတစားျပဳေနၾကသည္မွာ ပုပၸားေတာင္၏ အစဥ္အလာ ႀကီးခဲ့မႈေၾကာင့္သာ ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။ နတ္ေတာင္ဟူ၍ အထင္အရွားျဖစ္ရန္ နတ္တပါးကို ေနရာခ်ထားေပးမွျဖစ္မည္ဟု သေဘာေပါက္လာေသာအခါ မဟာဂီရိ (ေတာင္ႀကီး) ဟူေသာ ပါဠိေဝါဟာရျဖင့္ ေခၚဆိုခဲ့ေသာ ထီးထီးမားမား တခုတည္းသာရွိသည့္ (ပုပၸား) ေတာင္ႀကီးကို နတ္ေနအျဖစ္ ေျပာင္းလိုက္ျခင္းျဖင့္ လြယ္ကူစြာ ၿပီးေျမာက္သြားခဲ့ေလေတာ့သည္။ သို႔ေသာ္ တေကာင္းမွ ပန္းပဲေမာင္တင့္တယ္ ကိုကား ပုဂံသို႔ ေရာက္ရွိလာေအာင္ဇာတ္လမ္းေဖာ္ရဦးမည္ ျဖစ္သတည္း။

ရာဇဝင္ ဒ႑ာရီထဲက ပုပၸား

ၿမိဳ႕ျပႏိုင္ငံမ်ား စတင္ထြန္းကားစျပဳခ်ိန္ ပ်ဴေခတ္က ပုပၸားေတာင္သည္ မည္သို႔ေသာ အေျခအေနတြင္ရွိေၾကာင္း ေျပာရန္ခက္ပါသည္။ အေၾကာင္းမွာ ထိုေပၚထြန္းလာခဲ့ေသာ ေရွးေဟာင္းၿမိဳ႕ျပ ႏိုင္ငံမ်ားသည္ ပုပၸားေတာင္ႏွင့္ အတန္ငယ္ အလွမ္းေဝးကြာေသာေၾကာင့္ ထိုအခ်ိန္ကသမို္င္းတြင္ ပုပၸားေတာင္သည္ တိမ္ျမဳပ္လ်က္ ရွိေနသကဲ့သို႔ ျဖစ္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ပ်ဴေခတ္တြင္ ယင္းအေၾကာင္းကို ခန္႔မွန္းေျပာဆိုရန္ ခက္ခဲပါသည္။ သို႔ေသာ္ ပုဂံေခတ္ တြင္မူ အလြန္အေရးပါလာခဲ့ေၾကာင္း ျမန္မာရာဇဝင္က်မ္းမ်ားတြင္ အထင္အရွား ေတြ႔ရွိေနရေပသည္။ ေရွးေဟာင္း ျမန္မာရာဇဝင္က်မ္းမ်ား အဆိုအမိန္႔အရ ပုပၸားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ပုဂံေခတ္တြင္ ထင္ရွားေသာ အခ်က္သံုးရပ္ကို သတိထားမိေပသည္။ ယင္းတို႔မွာ
(၁) ပ်ဴမင္းထီးလက္ထက္မွစ၍ ပုဂံမင္းမ်ား ႏွစ္စဥ္ပုပၸားေတာင္တက္ပြဲ က်င္းပခဲ့ျခင္း၊
(၂) နတ္ေတာင္ဟု အတိအလင္း ေဖာ္ျပလာျခင္းႏွင့္
(၃) ႏိုင္ငံေရးအရ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံ နယ္အျဖစ္ အေရးပါလာျခင္းတို႔ ျဖစ္ပါသည္။

ဤအခ်က္သံုးရပ္ကို အနည္းငယ္ တိုးခ်ဲ႕ ရွင္းလင္းျပပါမည္။

ေခတ္သစ္ ျမန္မာသမိုင္းဆရာမ်ား အဆိုအရ ျမန္မာတို႔သည္ ပ်ဴတို႔ေနာက္မွ ဤေျမ၊ ဤေရေဒသသို႔ ေရာက္ရွိလာ ခဲ့ၾကသူမ်ားျဖစ္ၿပီး တတၴေဒသဟုေခၚေသာ ဤအရပ္၌ပင္ အရိမဒၵန (ရန္မ်ိဳးႏွိမ္) ၿမိဳ႕ဟုေခၚေသာ ပုဂံၿမိဳ႕ေတာ္ကို တည္ေဆာက္၍ အုပ္ခ်ဳပ္လာခဲ့ၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္။ ယင္းတို႔သည္ ပ်ဴတို႔ထံမွ ေကာင္းေမြဆိုးေမြမ်ားကို ရရွိခံ စံခဲ့ၾက ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ပုပၸားအေၾကာင္းကို ပုဂံေခတ္မတိုင္မီက စာေပအေထာက္အထား မရရွိေသာ္လည္း ပုဂံသူ၊ ပုဂံသားတို႔အေနျဖင့္မူ ယင္းတို႔ အရင္ ေနထိုင္သြားခဲ့ၾကေသာ ပ်ဴတို႔ထံမွ သိတန္သမွ် သိခဲ့ၾကပါမည္ဟု ထင္ပါသည္။ ထိုေတာင္ကို နတ္ေတာင္အျဖစ္ စတင္ျပဳလုပ္ခဲ့သည္မွာလည္း ပ်ဴတို႔ထံမွရရွိေသာ အေမြပင္ ျဖစ္ႏိုင္ေကာင္းပါမည္။ အေၾကာင္းမွာ ပ်ဴမင္းထီး လက္ထက္ ျမန္မာမင္းတို႔ ပုပၸားေတာင္တက္ပြဲကို ႏွစ္စဥ္ စတင္က်င္းပခဲ့ေၾကာင္း ဆိုလာေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ (ကုလား၊ ပ၊ ၁၄၂)

မည္သည့္ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ယခုကဲ့သို႔ ေတာင္တက္ပြဲက်င္းပခဲ့သည္ကိုမူ အထင္အရွား မသိရေပ။ စင္စစ္ျမင့္ျမတ္ ေသာ နတ္ေတာင္ဟု အသိအမွတ္ျပဳထားေသာေၾကာင့္သာဟု ထင္မိပါသည္။ မည္သည့္နတ္ဟူ၍ အမည္နာမျဖင့္ ကိုးကြယ္ေနမႈမ်ိဳး ေစာေစာပိုင္းက မရွိေသးဟုလည္း ေတြးဆရသည္။

ပ်ဴမင္းထီးေနာက္ ေလးဆက္ေျမာက္ ျဖစ္ေသာ ေသဥ္လည္ေၾကာင္မင္း (ေအဒီ ၉ဝ၄) လက္ထက္ ေရာက္ေသာအခါ ပုပၸား၏ သမိုင္းေၾကာင္း ေျပာင္းလဲစျပဳၿပီဟု ဆိုႏိုင္ပါသည္။ အေၾကာင္းမွာ ေသဥ္လည္ေၾကာင္မင္းသည္ တေကာင္းမွ ေမ်ာလာခဲ့ေသာ ေမာင္တင့္တယ္ နတ္ေမာင္ႏွမတို႔ေနသည့္ စကားပင္ႀကီးကို နတ္႐ုပ္မ်ားထု၍ ပုပၸားတြင္ တင္ထား လ်က္ ျပည္သူတို႔အား ကိုးကြယ္ေစခဲ့ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ယင္းတို႔အားလည္း မဟာဂီရိ နတ္ေမာင္ႏွမဟု တြင္ေစ ခဲ့သည္။ မဟာဂီရိ ဟူသည္မွာ ႀကီးျမတ္ေသာ ေတာင္ေတာ္ဟု အဓိပၸာယ္ရသည္။ သို႔ျဖင့္ ပုပၸားသည္ ျပည္သူတရပ္လံုး ကိုးကြယ္ေသာ မင္းမဟာဂီရိတို႔ နတ္ေမာင္ႏွမစံေပ်ာ္ရာ ေတာင္ေတာ္ျဖစ္လာခဲ့ ေလေတာ့သည္။

ျမန္မာ႐ိုးရာ နတ္ယံုၾကည္မႈသမိုင္းတြင္ မင္းမဟာဂီရိကို အမည္နာမျဖင့္ အေစာဆံုး သိရွိခြင့္ရေသာ နတ္တပါး ျဖစ္သည္ဟု ဆိုႏိုင္ပါသည္။ ျမန္မာနန္းတြင္း၌ မင္းမဟာဂီရိနတ္ကို မႏၲေလး ရတနာပံုေခတ္တိုင္ စဥ္ဆက္မျပတ္ ထားရွိ ကိုးကြယ္ခဲ့ၾကဟန္ ရွိပါသည္။ အဓိပၸာယ္မွာ ယင္းသည္ တိုင္းျပည္ႏိုင္ငံေစာင့္နတ္၊ အိမ္ေစာင့္နတ္ (Guardian Spirit) ဟု ယံုၾကည္လာခဲ့ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေလသည္။ မင္းမွအစ ျပည္သူတရပ္လံုး တႏွစ္တႀကိမ္ ထိုနတ္ေမာင္ႏွမ ကို ဖူးေျမာ္ရေၾကာင္းဆိုသျဖင့္လည္း ျမန္မာတို႔နတ္ ကိုးကြယ္မႈ အျမစ္တြယ္ေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း သိသာေလေတာ့သည္။ ယင္းကို အနိ႐ုဒၶႏွင့္ ရွင္အရဟံတို႔၏ ေထရဝါဒဗုဒၶသာသနာေတာ္က ခ်ဳပ္ၿငိမ္း ကြယ္ေပ်ာက္သြားေအာင္ မတတ္ႏိုင္ခဲ့ ပါ။ ယေန႔တိုင္ ျမန္မာအိမ္တိုင္းေလာက္နီးပါး၌ အိမ္တြင္းမင္းမဟာဂီရိဟူ၍ ထားရွိကိုးကြယ္ေနၾကဆဲ ျဖစ္ပါသည္။

ပုပၸားသည္ နတ္ေတာင္ျဖစ္လာသကဲ့သို႔ ပုဂံမင္းဆက္တြင္ ပုပၸားေစာရဟန္းမင္းဟူ၍လည္း မင္းတပါးရွိခဲ့ဖူးရာ ထိုမင္းသည္ ပုပၸားသားျဖစ္ၿပီး ထိုနယ္၏ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျဖင့္ မင္းျဖစ္လာခဲ့ဟန္ တူပါသည္။ ရာဇဝင္ေတာ္ႀကီး တြင္ ယင္းမင္းျဖစ္ပံုကို အေသအခ်ာေဖာ္ျပမထားေပ။ သို႔ေသာ္ ဥမ်ိဳးမင္းမ်ိဳးမွ ဆင္းသက္လာသူ မဟုတ္ေသာေၾကာင့္ မဟာဂီရိနတ္က စကားမေျပာဟုဆိုသျဖင့္ ယင္းဒ႑ာရီ၏ေနာက္တြင္ ေတြးေတာစရာမ်ား မ်ားစြာ ေတြ႔ရွိရသည္။ ရာဇဝင္ဆရာႀကီး တြင္းသင္းတိုက္ဝန္ မဟာစည္သူ (ဦးထြန္းညိဳ) ကမူ ယင္း၏ရာဇဝင္သစ္၌ ဤသို႔ေဖာ္ျပခဲ့ေပသည္။

ဥမ်ိဳးမဟုတ္ျဖစ္၍ မဟာဂီရိနတ္မထြက္၊ စကားမဆို၊ ပူေဇာ္ပသဖိုု႔ ခ်က္ေသာ ကြၽဲသား၊ ႏြားသား၊ ဝက္သား၊ ဆိတ္သား တို႔လည္း မက်က္ရွိေလ၍ ပညာရွိတို႔ကို ေမးေတာ္မူေသာအခါ “မင္း႐ိုးမဟုတ္ေသာေၾကာင့္ နတ္မင္း စကားမဆိုသည္၊ အမဲသား ငါးလည္း က်က္ၿမဲမက်က္သည္” ဟုေလွ်ာက္သျဖင့္ မင္း႐ိုးမင္းစဥ္ မပ်က္ေကာင္း ပေလဟု မင္းသားေရႊအံုးသီးကို သမီးေတာ္ႏွင့္ ေဆာင္ႏွင္း၍ အိမ္ေရွ႕ေပးေတာ္မူ၏။ (ရာဇဝင္သစ္၊ပ၊ ၁၉၆၈၊ ၆၅)

ဤတြင္ ပုပၸားနတ္သည္ ထီးနန္းစိုးစံေသာမင္းကို တရားဝင္ေအာင္ လုပ္ေပးႏိုင္သူဟူ၍ ယူဆရမည္ကဲ့သို႔ ျဖစ္လာေတာ့သည္။ ပုပၸားနတ္ စကားမေျပာေသာ မင္းသည္ တရားမဝင္ သို႔မဟုတ္ မင္း႐ိုးမဟုတ္ဟု ယူဆရမည္ ျဖစ္လာေသာေၾကာင့္ နတ္ႏွင့္ မင္းတို႔သည္ အျပန္အလွန္ အားျဖင့္ အေပးအယူလုပ္ရန္ လိုအပ္လာေတာ့သည္။ ရာဇဝင္ဆရာ တို႔က မင္း႐ိုးကို နန္းျပန္ရေစလို၍ ဤဇာတ္လမ္းကို ထြင္ခဲ့ေလသေလာဟုလည္း ေတြးဆဖြယ္ ျဖစ္သည္။ မင္း႐ိုးမဟုတ္ဟု ေခတ္သစ္သမိုင္းပညာရွင္တို႔ ယူဆယံုၾကည္ထား ေသာ ထိလိုင္မင္း ေခၚ က်န္စစ္သားမင္းသည္ မဟာဂီရိနတ္မင္းႏွင့္ အႀကိမ္ႀကိမ္ စကားေျပာခဲ့ေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရျပန္သျဖင့္ ထိုမင္းကား မင္း႐ိုးဟု ဆိုလိုျပန္ေလေတာ့သည္ (ကုလား၊ပ၊၂၁၄) ။ ယင္းအသိ ေၾကာင့္ပင္ ပုဂံမင္းတို႔ ႏွစ္စဥ္ ပုပၸားေတာင္တက္ပြဲ က်င္းပေနၾကရ ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ဆိုလိုရာေရာက္ေတာ့သည္။ ကၽြဲဲ၊ ႏြား၊ ဝက္၊ ဆိတ္ စသည္တို႔ကို သတ္၍ ပူေဇာ္ရေသာေၾကာင့္လည္း ဤအေလ့အထ သည္ ေထရဝါဒဗုဒၶသာသနာႏွင့္ မည္သို႔မွ် ဆက္စပ္၍ မရႏိုုင္ ေလာက္ေအာင္ ကြဲျပားလ်က္ရွိေနျပန္ပါသည္။

ပုဂံေခတ္တြင္ ပုပၸားကို ပုဂံ၏ ႏိုင္ငံေရး ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံနယ္ဟူ၍လည္း ယူဆထားခဲ့ၾကဟန္ ရွိသည္။ အနိ႐ုဒၶမင္းမျဖစ္မီ ေနာင္ေတာ္ စုကၠေတးႏွင့္ အာဏာယွဥ္ၿပိဳင္ၾကရမည္ ရွိေသာအခါ ယင္းသည္ ပုပၸားသို႔ထြက္ခဲ့၍ လူသူအလံုးအရင္း စုခဲ့ရေလသည္ (ကုလား၊ပ၊ ၁၆၅) ။ ထို႔အျပင္ ပုပၸားသည္ သူရဲေကာင္းတို႔ထြက္ရာအရပ္ ဟူ၍လည္း ဆိုုႏိုင္ေကာင္းအံ့ထင္ပါသည္။

အနိ႐ုဒၶ၏ သူရဲေကာင္းေလးဦးထဲမွ ငလံုးလက္ဖယ္သည္ ပုပၸားသား ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ေတြ႔ရွိရသည္။ ယင္းသည္ ထြန္အရွဥ္း သံုးဆယ္ျဖင့္ ထြန္ေရးမွန္ေအာင္ ငင္ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ လူစြမ္းေကာင္း ျဖစ္လာခဲ့ရသည္ (ဦးကုလား၊ ပ၊ ၁၇၁) ။ စိုက္ပ်ိဳးေရး အေရးပါေသာေခတ္တြင္ ဤမွ်စြမ္းအားႀကီး ေသာသူတဦး သူရဲေကာင္းျဖစ္သည္ ဆိုသည္မွာ ျဖစ္ထိုက္ပါေပသည္။ အေၾကာင္းမွာ တေနရာ တမ်ိဳးမိ်ဳးတြင္ ခြန္အားျပႏိုင္သူမွန္သမွ် သူရဲေကာင္း ျဖစ္ေသာေခတ္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္တည္း။ ငလံုးလက္ဖယ္သည္ တေကာင္းမွ ပန္းပဲေမာင္တင့္တယ္၏ စြမ္းအားထက္ လူမႈေရးအားျဖင့္ အေရးပါအရာေရာက္ေပသည္။ ေက်ာက္ေခတ္ကစ၍ ကာယဗလကို အေျခခံေသာ လူစြမ္းေကာင္းေခတ္ မကုန္ဆံုးေသးေၾကာင္း၊ အေရးပါဆဲ ျဖစ္ေၾကာင္း သာဓကပင္ ျဖစ္ေတာ့သည္။

အေျပးသန္လွ ျမန္လွေသာ သထံုမွ ေရာက္လာခဲ့သည့္ ကုလားငယ္ (ဗ်တၱ) သည္လည္း သူရဲေကာင္းပင္။ ထို႔အျပင္ ေရကူးေကာင္းေသာ ေညာင္ဦးဖီး၊ ထန္းအတက္ေကာင္းေသာ ငေထြ႐ူး တို႔သည္လည္း ထိုေခတ္၏ သူရဲေကာင္း မ်ားပင္ ျဖစ္ၾကသတည္း။ ဗ်တၱသည္ ပုပၸားေတာင္မွ စံကားပန္းကို တေန႔ဆယ္ႀကိမ္ ယူငင္ဆက္ရသည္ဟု ဆိုသည္ (ကုလား၊ပ၊ ၁၈ဝ) ။ ထိုဇာတ္လမ္းကို ခ်ဲ႕ထြင္စဥ္းစားေသာ္ ပုပၸား၏ အေရးပါမႈသည္ သမိုင္းတြင္ ပိုမိုသိသာထင္ရွား လာခဲ့ျပန္သည္။ နတ္ေတာင္ျဖစ္လာေသာ ပုပၸားမွ (စံကား) ပန္းသည္လည္း ေတာ္ဝင္ပန္း (ဝါ) နတ္ပန္း ျဖစ္လာခဲ့ရ ေတာ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေရွးက အမည္မသိစာဆိုတဦးက ပုပၸားမွ စံကားပန္းကို ဤသို႔လွ်င္ စာဆိုခဲ့ဖူးေလသည္။

(၁) သိုးကေလ၊ ပုပၸားနတ္ေတာင္
အေခါင္ျမင့္ဖ်ား၊ စံုေတာျပား၌
နံ႔ရွားႀကိဳင္လြင့္၊ ခါတန္ပြင့္သည္
ေရႊႏွင့္ယိုးမွား၊ ပန္းစံကား။

(၂) သိုးကေလ၊ စံကားပြင့္ႏွင့္
ႏိႈင္းတင့္ႏိုးသည္၊ ရဲမ်ိဳးသမီး
ေမာင္ႀကီးႏွမ၊ ညက္လွျပာစင္
မယ့္သည္ပင္သည္၊ ခရီးသား။

(၃) သိုးကေလ၊ ၿမိတ္လြတ္စုလည္း
အငယ္တည္းက၊ ကၽြမ္းဝင္ၾကသည္
ေမြးဖတူရင္း၊ မ်ိဳးသည္မင္းႏွင့္
ခ်စ္ျခင္းစု႐ံုး၊ သက္ထက္ဆံုးသည္
ႏွလံုးမျခား၊ ေစာင့္တရား။

(၄) ေဆြမိမင္း၊ မ်က္သုတ္နီစင္
ရထည္းဖ်င္ႏွင့္၊ က်ိဳင္းစင္ျမဝါ
မတ္ႀကီးလ်ာကုိ၊ မယ္သာႀကိဳက္မိ
တုမရွိ။ (ျမန္မာစာၫြန္ေပါင္းက်မ္း၊ပ၊ ၁၅-၁၆)

အစဥ္အလာအရ ပုဂံေခတ္က ကဗ်ာဟုဆိုေသာ္လည္း ေဝါဟာရအခ်ိဳ႕တို႔မွာ ပုဂံေခတ္၌ မေတြ႔ရွိရဖူးေသးသျဖင့္ ခ်င့္ခ်ိန္ဖြယ္ရာျဖစ္ပါသည္။ မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ၊ ပုပၸားႏွင့္ စံကားပန္း၊ ပုပၸားႏွင့္ နတ္ေတာင္တို႔ တြဲမိေနသည္ကိုမူ ေတြ႔ရွိေနရသည္။ စာက ပုဂံေခတ္ မဟုတ္သည္တိုင္ အေၾကာင္းအရာက ပုဂံေခတ္ကို ၫႊန္းသည္ဟုပင္ ဆိုရပါမည္။ သို႔ျဖင့္ ပုပၸား၏ ဒ႑ာရီဇာတ္လမ္းမ်ားကလည္း ေႏွာင္းလူတို႔အတြက္ သာ၍ ဆြတ္ပ်ံ႕လြမ္းေမာဖြယ္ရာ ျဖစ္လာရ ေလေတာ့သည္။

ထို႔ထက္ ေနာက္က်မည္ ယူဆရေသာ ပုပၸားေတာင္ႏွင့္ နတ္ေမာင္ႏွမဘြဲ႔ အခ်င္းငယ္ ကဗ်ာတပုဒ္ကိုလည္း ေတြ႔ရွိ ရဖူးေသးသည္။ ထိုကဗ်ာက ပုပၸား၏ ေရွးက အေနအထားကို ေဖာ္ျပေပးသျဖင့္ မ်က္ေမွာက္ အေနအထားတို႔ျဖင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ေလ့လာ ၾကည့္ႏိုင္ေပသည္။ စင္စစ္ ယင္းကဗ်ာစာေပတို႔သည္ အင္းဝေခတ္ထက္ ေစာႏိုင္စရာမရွိဟု ယံုၾကည္ရပါသည္။ ေနာက္က်ေကာင္းသာ ေနာက္က်မည္ျဖစ္ပါသည္။ ထိုကဗ်ာ၊ လကၤာမ်ားသည္ ပုပၸား၏ ေရွးက ပထဝီဝင္ အေနအထားကို ေျပာျပေနဘိသကဲ့သို႔ ရွိေနပါသည္။ ခံစားၾကည့္ပါ။

ပုပၸားေတာင္သည္
ေရႊေတာင္တည့္ေလ။

ေရႊေတာင္ပတ္ကံုး
စံကားပင္ႏွင့္ဖံုး
ေတာင္လံုးရနံ႔ႀကိဳင္စြေလ။

ပုပၸားေတာင္တြင္
နတ္ရွင္ႏွစ္ပါး
ရႊင္စံစား
ဘံုျခားဗိမာန္ၿပိဳင္စြေလ
လႈိင္စြေလ၊ လႈိ္စြေလ။

လႈိင္စြစံကား
ေတာင္ပုပၸားက
စံကားပ်ံ႕ႀကိဳင္
ပန္းလႈိင္စြေလ။

ေမာင္ေတာ္ေရထက္
မယ္မုတ္ေရ
ဆယ္ေလးသာစြေလ။

ဗိမာန္နန္းမွာ
ထီးစကာ
ျဖန္႔ကာအုပ္မိုး
သာစြေလ (ဦးခ်မ္းျမႏွင့္ ဦးေမာင္ေမာင္ႀကီး။ ကဗ်ာလက္ေရြးစင္ ခုႏွစ္မပါ၊ မ်က္ ၈)။

ဤအခ်င္းငယ္သည္ ပထဝီဝင္သေဘာအရလည္းေကာင္း၊ သမိုင္းသေဘာအရလည္းေကာင္း အေရးပါေလသည္။ ပုပၸားေတာင္သည္ ေတာဖံုးေနေသာေတာင္ ေတာေတာင္တို႔ျဖင့္ စိမ္းလန္းစိုေျပေနေသာေၾကာင့္ ရာသီဥတုေကာင္း ေသာေတာင္၊ ေရထြက္စမ္းမ်ားျဖင့္ သာယာလွပေသာေတာင္၊ ထိုသာယာလွပေသာေတာင္၌ နတ္ေမာင္ႏွမတို႔ စံေပ်ာ္ေနေၾကာင္းကို ႐ိုး႐ိုးႏွင့္ ယဥ္ယဥ္ကေလး ဖြဲ႔ဆိုထားသည္။ မည္သည့္ေခတ္က မည္သည့္စာဆို ေရးဖြဲ႔ခဲ့သည္ဟု မသိရေသာ္လည္း ပုပၸားနတ္ေမာင္ႏွမတို႔ကို လူအမ်ားတို႔ ေလးစားယံုၾကည္ေနၾကသည့္ အသြင္ႏွင့္ ဓေလ့စ႐ိုက္ ကိုေပၚေအာင္ ဖြဲ႔ဆိုထားေသာ အခ်င္းငယ္ကဗ်ာ ျဖစ္ပါသည္။

နတ္ႏွင့္ ျမန္မာမင္းမ်ားေတြ႔ေသာလ

ပ်ဴမင္းထီးလက္ထက္ေတာ္ကစ၍ ပုဂံဘုရင္တို႔ ပုပၸားေတာင္တက္ပြဲကို က်င္းပလာခဲ့ၾကရာ ပုဂံပ်က္သည့္တိုင္ ဓေလ့တခုျဖစ္လာခဲ့ဟန္ရွိသည္။ သို႔ေသာ္ မည္သည့္လတြင္ က်င္းပခဲ့သည္ဟု အေစာပိုင္းက ေဖာ္ျပျခင္းမရွိ၍ မသိရေခ်။ ပ်ဴမင္းထီးလက္ထက္က ပုပၸားတြင္ မဟာဂီရိ နတ္ေမာင္ႏွမတို႔ မရွိၾကေသး၍ မည္သည့္အေၾကာင္းျဖင့္ ေတာင္တက္ခဲ့သည္ကိုလည္း ေျပာရန္ခက္ခဲပါသည္။ သို႔ေသာ္ ယံုၾကည္မႈ တရပ္ကိုအေျခခံေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္းကား မွန္းဆ၍ရပါသည္။ တနည္းလည္း ပုပၸားကို ျမင့္ေသာျမတ္ေသာ (နတ္) ေတာင္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳထားၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္းကား ထင္ရွားစြာ ျမင္သာေနၿပီျဖစ္ပါသည္။

ေသဥ္လည္ေၾကာင္မင္းလက္ထက္ မင္းမဟာဂီရိတို႔ ေရာက္ရွိလာသျဖင့္ ထိုအခါတြင္မွ ပုပၸားသည္ နတ္ေတာင္ဟု ထင္ရွားျဖစ္ၿပီဟု ဆိုႏိုင္ပါသည္။ စင္စစ္ မဟာဂီရိ ဟူသည္မွာ “ႀကီးျမတ္ေသာေတာင္” ဝါ “ေတာင္ႀကီး” ဟူ၍သာ အဓိပၸာယ္ ထြက္ရွိပါသည္။ နတ္ေတာင္ ျဖစ္လိုေသာအခါမွ ဇာတ္လမ္းဆင္ ေဖာ္ျပလာျခင္းဟု ထင္ရပါသည္။ မဟာဂီရိသည္ ပါဠိဘာသာစကားျဖစ္၍ ပါဠိစာေပ ထြန္းကားလာၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွ ဤဇာတ္လမ္းမ်ားသည္လည္း ေပၚေပါက္လာျခင္းျဖစ္ပါမည္။ ဤတြင္ ပိဋကတ္စာေပသည္ အနိ႐ုဒၶ သထံုကို တိုက္ခိုက္ေအာင္ျမင္ေသာအခါမွ ရရွိသည္ ဆိုၾကျပန္ေသာေၾကာင့္ အနိ႐ုဒၶမတိုင္မီ မဟာဂီရိ ေဝါဟာရ မရွိႏိုင္ေလာက္ေသးဟု ဆိုရမည္ကဲ့သို႔ ျဖစ္ပါသည္။ ေရွ႕ေနာက္ မညီၫြတ္ၾကပါ။

မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ ထိုဇာတ္လမ္းသည္ ပုဂံေခတ္ႏွင့္ အံဝင္ခြင္က်ပင္ ျဖစ္ေတာ့သည္။ အထူးသျဖင့္ ပါဠိစာေပ ထြန္းကားစျဖစ္ေသာ အနိ႐ုဒၶနန္းစံ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေလးစား႐ိုေသထိုက္္သည္မွန္သမွ် ပါဠိစကားလံုးမ်ားျဖင့္ ေနရာေပး ေဖာ္ျပလာေသာေၾကာင့္ ျမန္မာတို႔ ပါဠိစာေပကို မ်ားစြာေလးစား အထင္ႀကီးေၾကာင္း သိသာထင္ရွားေပ သည္။ သို႔ေသာ္ ဗုဒၶသာသနာျဖင့္ ယွဥ္လ်က္ နတ္ကိုးကြယ္မႈ ဓေလ့ေဟာင္းႀကီးကို ဆက္လက္ သယ္ေဆာင္လာခဲ့ သည္မွာ ျမန္မာမင္းတို႔၏ ႏိုင္ငံေရးရည္မွန္းခ်က္ တခုဟုပင္ ဆိုရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာမင္းတို႔ ဗုဒၶဘာသာဝင္ ျဖစ္လာခဲ့ၾကေသာ္လည္း နတ္ဓေလ့ေဟာင္းကို မစြန္႔ႏိုင္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ ျပည္သူတို႔လည္း ယေန႔တိုင္ တမ်ိဳးသားလံုး နတ္ယံုၾကည္မႈကို မစြန္႔ႏိုင္ ျဖစ္ေနခဲ့ရျခင္း ျဖစ္ပါမည္။ စင္စစ္ ေထရဝါဒ ဗုဒၶသာသနာႏွင့္ ႐ိုးရာနတ္တို႔မွာ မည္သို႔မွ် တြဲဖက္ မမိလွေခ်။

ဤတြင္ ပုပၸားေတာင္အမည္ ေပၚေပါက္လာပံုကို ဆိုရပါဦးမည္။

ပုဂံမတိုင္မီက ပုပၸားေတာင္ကို မည္သို႔ေခၚဆိုခဲ့ၾကပါသနည္း။

ဤေမးခြန္းကို ေျဖဆိုၾကည့္ရန္ ႀကိဳးစားၾကည့္ေသာ္ လည္း ေက်နပ္ဖြယ္ မေတြ႔ရွိရပါ။ ပုဂံေခတ္ ေက်ာက္စာတို႔တြင္ပင္ ပုပၸားအမည္ကို မေတြ႔ရွိရဘူးေသးပါ။ ဧရာဝတီကို “ျမစ္ႀကီး” ဟု ေခၚဆိုခဲ့ၾကသကဲ့သို႔ ပုပၸားေတာင္ကိုလည္း “ေတာင္ႀကီး” ဟူ၍သာ ေခၚဆိုခဲ့ၾကမည္ ထင္ပါသည္။ ပါဠိ စာေပ ပိုမိုထြန္းကားလိုက္စားလာေသာ ပုဂံေခတ္ေႏွာင္း (သို႔မဟုတ္) အင္းဝေခတ္ေလာက္တြင္မွ ေရးႀကီးခြင့္က်ယ္ ေဒသမ်ားကို ပါဠိစာလံုးမ်ားျဖင့္ ေရွးကထက္ ပိုမိုကင္ပြန္းတတ္ ေခၚဆိုလာၾကမည္ မွန္းဆရပါသည္။ သို႔ျဖင့္ ျမစ္ႀကီးကို “ဧရာဝတီ” ေတာင္ႀကီးကို “မဟာဂီရိ” ဟူ၍ ပါဠိဘာသာ ျပန္ဆိုခဲ့ၾကဟန္ ရွိပါသည္။ တနည္းလည္း ပန္းတို႔ ပြင့္လန္းရာေတာင္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ပါဠိလို ပုပၹဂီရိ ပန္းေတာင္ဟု ေခၚလာခဲ့ၾကရာမွ ပုပၸားေတာင္ ဝါ ပုပၸားေတာင္ ျဖစ္လာႏိုင္သည္ဟူ၍လည္း ေတြးဆရႏိုင္ပါသည္။ ေတာင္အျမင့္ထက္တြင္ ပြင့္ေသာပန္းကိုလည္း နတ္ပန္းဟု ယံုၾကည္ခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္ပါမည္။

ပုပၸားေတာင္မွ စံကား (နတ္) ပန္းသည္ အနိ႐ုဒၶလက္ထက္တြင္ ေတာ္ဝင္ပန္းျဖစ္လာခဲ့ပံု သေဘာကို ျမန္မာရာဇဝင္ ဆရာမ်ားက ေဖာ္ျပၾကသည္။ ေနာက္ပိုင္း မင္းတို႔လက္ထက္ ပုပၸားေတာင္မွ မဟာဂီရိနတ္ကို သြားေရာက္ ေတြ႔ဆံုၾက ေၾကာင္း၊ မဟာဂီရိနတ္ႏွင့္ ဘုရင္တို႔ စကားေျပာဆိုၾကေၾကာင္းမ်ားကိုလည္း မဟာရာဇဝင္ေတာ္ႀကီးတြင္ အႀကိမ္ႀကိမ္ ေတြ႔ရွိရေလသည္။ ဘုရင္မ်ားက နတ္ႏွင့္ ေတြ႔ၾကသည္မွာ ျပည္သူတို႔က မင္းဧကရာဇ္ကို ပိုမိုခန္႔ညား ေလးစားလာ ေစရန္ ျဖစ္သည္။

ရာဇဝင္ေတာ္ႀကီးအလိုအရ ျမန္မာမင္းတို႔ နတ္ႏွင့္ ေတြ႔ဆံုၾကေသာလမွာ နတ္ေတာ္လ ျဖစ္သည္။ နတ္ေတာ္လသည္ နတ္ႏွင့္ ဘုရင္ (ေတာ္) တို႔ ေတြ႔ဆံုရာလကို ေခၚျခင္းဟု အဓိပၸာယ္ ထြက္ရွိမည္ ထင္ေပသည္။ ေဆာင္းကာလျဖစ္၍ ရာသီဥတု ေျခခင္းလက္ခင္း သာေသာအခ်ိန္လည္း ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဦးကုလားက “နတ္ေတာ္လေရာက္လတ္ ေသာ္ မင္းတကာတို႔သည္ ပုပၸားေတာင္သို႔ တက္ၿမဲျဖစ္ေသာ ေၾကာင့္ အစဥ္တိုင္း ပုပၸားသို႔ တက္ေတာ္မူေလသည္ (ကုလား၊ပ၊ ၂၇၉၂၈၉)” ။ ဤသို႔ျဖင့္ ဥဇနာမင္းႀကီး ပုပၸားေတာင္သိ႔ု ႂကြခ်ီေတာ္မူလာစဥ္ ေတာင္၏ေျမာက္ဘက္ရွိ ဆိတ္ထိန္း ကမ္းျဖဴအရပ္မွ အမ်ိဳးသမီးငယ္တဦးကို ေတာ္ေကာက္ယူေတာ္မူႏိုင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေလသည္(ကုလား၊ပ၊ ၂၈ဝ)။ ဤကား ပုဂံရာဇဝင္ထဲတြင္ ေတြ႔ရွိရေသာ ပုပၸားေတာင္ အေၾကာင္းတည္း။

ပုဂံသည္ အနိ႐ုဒၶလက္ထက္၌ ေထရဝါဒဗုဒၶသာသနာ ေရာက္ရွိလာခဲ့ၿပီးေနာက္ ပုဂံျပည္သူတရပ္လံုး ဗုဒၶသာသနာ သက္ဝင္ယံုၾကည္လာၾကသည္ဟုဆိုသည္။ ပုဂံရွိ ဘုရားပုထိုး ေစတီတို႔ကလည္း ျပည္သူတရပ္လံုး ဗုဒၶ၏ အဆံုးအမ၌ တည္ေနၾကၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း သက္ေသျပေနဘိသို႔ ရွိပါသည္။ သို႔ေသာ္ ပုပၸားႏွင့္ သက္ဆိုင္လာေသာ အခါ၌မူ သာသနာ မေရာက္မီကရွိခဲ့ေသာ နတ္ယံုၾကည္မႈဓေလ့သည္ မင္းႏွင့္တကြ ျပည္သူတု႔ိၾကားတြင္ ျပန္လည္ ေပၚေပါက္ခဲ့ဟန္ ရွိပါသည္။ စင္စစ္မူ မင္းတိုင္းကား ဤသို႔မဟုတ္ဟု ထင္ပါသည္။ ရာဇဝင္ဆရာက ပုဂံမင္းႏွင့္ ပုပၸားနတ္တို႔ကို တြဲ၍ျပခဲ့ေသာ အေရအတြက္မွာ အနည္းငယ္မွ်သာ ရွိခဲ့ပါသည္။

ဤတြင္ က်န္စစ္သားဟု အသိမ်ားေသာ ထိလိုင္ရွင္ကို မဟာဂီရိနတ္ႏွင့္ စကားေျပာသူအျဖစ္ တခမ္းတနား ေဖာ္ျပေပးခဲ့ပါသည္။ ပုပၸား ေစာရဟန္းႏွင့္တုန္းက မင္းမ်ိဳးမဟုတ္၍ စကားမေျပာခ်င္ဟုဆိုေသာနတ္သည္ က်န္စစ္သားမင္းႏွင့္မူ စကားဆို ျပန္ေသာေၾကာင့္ ယင္းကို မင္းမ်ိဳးဟု သတ္မွတ္ေစလို၍ ေပေလာ ေတြးဆဖြယ္ ျဖစ္လာပါသည္။ မဟာဂီရိသည္ က်န္စစ္သားကို ဒုကၡအေပါင္းမွ အႀကိမ္ႀကိမ္ကယ္ခဲ့သည့္ နတ္ျဖစ္ပါသည္။ ထိုေဖာ္ျပခ်က္က က်န္စစ္သားမင္းကို ဘုန္းတန္ခိုးႀကီးေၾကာင္း ေပၚလြင္ေစလို၍၊ သို႔မဟုတ္ မင္းမဟာဂီရိနတ္ကို လူတို႔က ပိုမိုပူေဇာ္ ပသလာေစလို၍ ျဖစ္မည္ထင္ပါသည္။

ယင္းတို႔ႏွစ္ဦးသည္ ေရွးက ရွင္အရဟံႏွင့္အတူ ဆုေတာင္းဖက္မ်ားဟုဆိုခဲ့သည္။ ဤသည္မွာ ရာဇဝင္ဆရာတို႔က အေၾကာင္းတခုေၾကာင့္ က်န္စစ္သားကို မ်က္ႏွာလိုက္ျခင္းေပေလာ ေတြးဆဖြယ္ျဖစ္ပါသည္။ စည္သူ (၁ ) လက္ထက္တြင္ မဟာဂီရိနတ္သည္ ပို၍ပင္ ႀကီးက်ယ္လာခဲ့ေတာ့သည္။ အေၾကာင္းမွာ ယင္းသည္ စည္သူ (၁) ၏ ဆရာေလးဦး စာရင္းတြင္ အပါအဝင္ ျဖစ္လာေသာေၾကာင့္တည္း။ ထိုစည္သူ (၁) ၏ ဆရာမ်ားမွာ ရွင္အရဟံ၊ စိမ္းညက္မင္း သားေတာ္ မဟာေထရ္၊ ရွင္အာနႏၵာႏွင့္ မင္းမဟာဂီရိ တို႔ျဖစ္သည္ (ကုလား၊ပ၊ ၂၂၁) ။ ဤတြင္ မင္းမဟာဂီရိကို ရဟန္း သံဃာေတာ္မ်ားႏွင့္ တတန္းတစားတည္း ထားဘိသကဲ့သို႔ ရွိေတာ့သည္။ မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ ပုဂံေခတ္တြင္ (ေက်ာက္စာတို႔၌ မေတြ႔ရွိရေသာ္လည္း) နတ္ကိုးကြယ္မႈသည္ ယုတ္ေလ်ာ့သြား ခဲ့သည္မရွိဘဲ သာသနာ မေရာက္မီကကဲ့သို႔ပင္ အားေကာင္းဆဲဟူ၍သာ ဆိုရမည္ျဖစ္ပါသည္။

အခ်ဳပ္မွာ ပုပၸားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ပုဂံေခတ္ေရး ေက်ာက္စာတို႔တြင္ တႀကိမ္မွ် မေတြ႔ရွိရဘူးေသးေခ်။ မင္းမဟာဂီရိ နတ္ေမာင္ႏွမႏွင့္ ပတ္သက္၍လည္း ထို႔အတူသာလွ်င္ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ဒ႑ာရီဇာတ္လမ္းတို႔ကား မ်ားျပား လွသည္။ ေက်ာက္စာတြင္မပါ၍ မယံုၾကည္ရဟု မဆိုနိုင္ေသာ္လည္း နတ္ယံုၾကည္မႈကို ပံုေဖာ္ရာ၌မူ ပညာသားပါလွ သည္ဟု ဆိုရမည္ထင္မိပါသည္။ ပုဂံရွိ သာသနိက အေဆာက္အအံုတို႔က အနိ႐ုဒၶႏွင့္ ရွင္အရဟံ တို႔၏ လံု႔လဥႆဟ ေၾကာင့္ ေထရဝါဒ ဗုဒၶသာသနာေတာ္ ပြင့္လင္းစည္ပင္လာခဲ့ရသည္ကို သက္ေသျပေနဘိသို႔ ရွိပါသည္။ တဖက္တြင္ လည္း နတ္ကိုးကြယ္မႈကို အားေပးထားေၾကာင္း ပုပၸားေတာင္က သက္ေသျပလ်က္ ရွိေနျပန္ပါသည္။

ထို႔အျပင္ ပုပၸားသည္ ေလာကီပညာရပ္မ်ား က်င့္ႀကံအားထုတ္ရာဟူ၍လည္း ယံုၾကည္ရသည္။ က်န္စစ္သားက ငရမန္ကိုတိုက္ရန္ ထီးလိုင္ဘက္တြင္ စည္း႐ံုးေနရခ်ိန္တြင္ ဆရာရွင္ပုပၸားက ယၾတာမ်ားစီရင္ေပးရ ေၾကာင္းလည္း ေတြ႔ရွိရဖူးသည္ (ကုလား၊ ပ၊ ၂ဝ၉)။ ဤမွ် အေရးပါခဲ့ေသာ ပုပၸားေတာင္သည္ ပုဂံေခတ္ကုန္ေသာ အခါ အဓိကရျဖစ္ ေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အသိုင္းအဝန္းႏွင့္တကြ ႏိုင္ငံေရးဗဟိုခ်က္သည္ အထက္အညာသို႔ ေရႊ႕ခဲ့ၿပီျဖစ္၍ ယင္း၏အေရးပါ မႈ အခန္းက႑က က်ဥ္းေျမာင္းလာခဲ့ေတာ့သည္။ စာေပတြင္လည္း အေတြ႔နည္းပါး လာခဲ့ရသည္မွာ ဝန္ႀကီးပေဒသရာဇာ၏ ေခတ္ကာလ တိုင္ေအာင္ပင္ျဖစ္ေပသည္။

**********

တိုးလွ
ပါေမာကၡ၊ သမိုင္းဌာန
မႏၲေလးတကၠသိုလ္၊ မႏၲေလးၿမိဳ႕။
၂၉ ၾသဂုတ္ ၂ဝဝ၁ ၊ ညေန ၆း ၅ဝ နာရီ။
(မိတၳီလာတကၠသိုလ္ စာၾကည့္တုိက္မႈး ဦး၀င္းတင့္၏ စီဒီမွ ကူးယူေဖာ္ျပျခင္းျဖစ္ပါသည္)

Labels: First histories, အစပထမသမိုင္းမ်ား

The very first telephone invented by Alexander Graham Bell is not the phone we use or we know or we love today.

14 February 1876: Alexander Graham Bell receives patent for the discovery of the telephone. A drama follows. Inventor Elisha Gray has also developed a similar device. He and Bell enter into a famous legal battle over the invention of the telephone, which Bell won.

10 March 1876: “Mr. Watson, come here, I want to see you.” The famous first words are transmitted by Bell to his assistant over the telephone. This marked the decline of the telegraph.

January 1878: First North American telephone exchange is opened in Connecticut.

1880: About 47,900 telephones are installed in the United States.

1877: The first telephone switchboard set up in Boston.

1896: Rotary dial phone is invented.

1946: The first commercial mobile phone call is made.

1955: The laying of trans-Atlantic cable begins.

1961: Touch-tone dialing is introduced to the public, replacing the rotary dial.

3 April 1973: Martin Copper of Motorola makes the world’s first handheld cell phone call.

May 1976: Japanese inventor Kazuo Hashimoto builds the first prototype of a caller ID display device

6 March 1983: Motorola makes the DynaTAC 8000X, the world’s first commercially available cell phone, available at US$3,995 in 1983 dollars. Popularly known as “Tai Kor Tai” in Hong Kong.

8 August 1988: Hand phones go on sale in Singapore. Each set costs between S$2,900 and S$3,400.

1991: First GSM network launched by Radiolinja in Finland. GSM uses digital technology, to transmit and receive calls, making it the first widely-implemented 2G network.

8 March 1994: Singtel launches Singapore’s first digital mobile phone network, based on the GSM standard.

1998: Nokia introduces the 8110, more popularly known as the “banana phone”. The 8110 gets world attention when Keanu Reeves uses it in the 1999 movie The Matrix.

2000: General Packet Radio Service (GPRS) technology into mobile networks, promising faster speeds for mobile surfing and downloading.

1 October 2001: NTT Docomo launches the Freedom of Mobile Multimedia Access (FOMA) service in Japan – world’s first 3G mobile phone network. It also unveils new handsets able to make video conference calls.

End 2007: Singapore telcos allow subscribers to keep their cell phone numbers when they switch operators.

Labels: First histories, Tactical

Labels: First histories, Hardware, Images, အစပထမသမိုင္းမ်ား

Labels: First histories, အစပထမသမိုင္းမ်ား